SHGM İHA Takip Sistemi Geliyor: Drone Kuralları Baştan Değişiyor

Türkiye'de drone kullanıyorsanız ya da kullanmayı planlıyorsanız dikkat: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na bağlı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), 31 Mayıs 2026'da kamuoyunun görüşüne açtığı "İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı" taslağıyla Türkiye'deki İHA mevzuatını köklü biçimde yeniden şekillendiriyor.

En kritik yenilik: İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS). Bu dijital altyapı devreye girdiğinde, Türk hava sahasındaki kayıtlı her drone'un anlık konumu ve uçuş durumu merkezi olarak izlenebilecek.

!SHGM İHA Takip Sistemi konsept görseli - Türkiye hava sahasında drone takibi

---

İHATTYS Nedir, Ne İşe Yarayacak?

İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi, temelde bir "hava sahasının dijital kontrol merkezi" olarak tasarlanıyor. Planlanan işlevler şunlar:

Anlık konum takibi: Kayıtlı tüm İHA'ların gerçek zamanlı konumu merkezi sistemde görüntülenebilecek.

Çevrim içi uçuş izni: Uçuş izin başvuruları, onayları ve iptalleri kâğıt yerine dijital ortamda, belgelenebilir biçimde yönetilecek.

Coğrafi kısıtlamaların dijital paylaşımı: Uçuşa yasak ya da kısıtlı bölgeler (havalimanı çevreleri, askeri alanlar vb.) makine tarafından okunabilir dijital formatta operatörlere iletilecek ve gerçek zamanlı güncellenecek.

Çakışma önleme: Aynı hava sahasını talep eden birden fazla İHA'nın çakışması önceden tespit edilerek operatörler uyarılacak.

Kısaca: İzinsiz ya da kurallara aykırı uçuşlar artık çok daha zor kaçacak.

---

Üç Yeni Uçuş Kategorisi

Taslak, İHA operasyonlarını riske göre üç kategoriye ayırıyor:

!İHA Uçuş Kategorileri: Açık, Özel ve Sertifikalı

Açık Kategori

Düşük riskli operasyonlar. Hobi uçuşları, standart fotoğraf/video çekimleri. Genel kurallar çerçevesinde yapılabiliyor; ancak ağırlık sınırı ve bazı alan kısıtlamaları geçerli.

Özel Kategori

Orta riskli operasyonlar. Risk değerlendirmesi gerektiriyor. Operasyonel yetkilendirme alınmadan uçuş yapılamıyor.

Sertifikalı Kategori

Yüksek riskli operasyonlar:

Kalabalık insan grupları üzerinden uçuş (konser, spor organizasyonu vb.)

İnsan ve tehlikeli madde taşıması

Özel izin ve SHGM tarafından düzenlenen uçuşa elverişlilik sertifikası zorunlu.

> Sertifikalı kategorideki İHA'lar ile azami kalkış ağırlığı 150 kg ve üzerindekiler, SHGM Hava Aracı Sicili'ne ayrıca tescil ettirilecek ve sicil işareti alacak.

---

Kayıt Zorunluluğu: Kim Kaydolmak Zorunda?

Yeni düzenlemeyle kayıt kapsamı genişliyor. Aşağıdaki durumlarda SHGM sistemine kayıt zorunlu:

| Durum | Kayıt Zorunlu mu? |

|---|---|

| Açık kategoride, 500 gram altı, kamerasız İHA | Hayır |

| Açık kategoride, 500 gram ve üzeri | Evet |

| Üzerinde kamera, mikrofon gibi kişisel veri kaydedebilen sensör olan herhangi bir İHA | Evet |

| Özel veya Sertifikalı kategoride operasyon | Evet |

| 150 kg ve üzeri İHA | Evet + Sicil tescili |

Kayıt ve tescil başvuruları, ilgili kurumların süreçlerinin tamamlanmasının ardından en geç 15 iş günü içinde sonuçlandırılacak.

---

16 Yaş Sınırı Geliyor

Açık ve özel kategorilerde İHA kullanacak uzaktan pilotlar için asgari yaş 16 olarak belirlendi. Ancak bazı istisnalar var:

C0 sınıfı (en hafif, en düşük riskli) İHA'larda yaş sınırı aranmıyor.

500 gramın altındaki İHA'larda yaş sınırı yok.

16 yaşından büyük yetkin bir pilotun doğrudan denetimi altında yapılan uçuşlarda yaş sınırı uygulanmıyor.

---

Tarım Dronelarına Kolaylık

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış İHA sistemleriyle yapılacak tarımsal operasyonlarda (bitki koruma ürünü uygulaması gibi) kolaylık geliyor:

Meskun mahal dışında ve yeşil bölgelerde (serbest bölge) yapılacak tarımsal uçuşlar için İHATTYS üzerinden bildirim yapmak yeterli — ayrıca operasyonel yetkilendirme aranmıyor.

Bu operasyonlar tehlikeli madde taşımacılığı kapsamında değerlendirilmeyecek.

---

Yabancı Drone'lara 20 Gün Önceden İzin Şartı

Başka ülkede tescilli bir İHA ile Türk hava sahasında operasyon yapmak isteyenler için yeni kurallar:

Operasyondan en az 20 gün önce SHGM'ye başvuru yapılması ve izin alınması zorunlu.

Başvuruda, tescil edildiği ülkenin otoritesinden alınan geçerli operasyonel yetkilendirme ve risk analizleri sunulacak.

Yabancı pilotların lisanslarının tanınması karşılıklılık ilkesi çerçevesinde değerlendirilecek.

İstisnalar: Acil durum, kamu güvenliği, basın-yayın faaliyetleri ve afet müdahalesi gibi öngörülemeyen hallerde SHGM, başvuru süresini kısaltabilecek ya da geçici uçuş izni düzenleyebilecek.

---

Kurallara Uymayanlara Ne Olacak?

Yeni düzenlemenin en dikkat çekici bölümlerinden biri yaptırımlar:

İdari para cezası: İzinsiz veya kurallara aykırı uçuşlar, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu hükümleri çerçevesinde para cezasına tabi.

Belge askıya alma/iptali: SHGM, emniyet ihlali tespit ettiği operatörlerin operasyonel yetkilendirmesini, Hafif İHA İşleticisi Sertifikası'nı ve pilot yetkinlik belgelerini sınırlandırabilecek, askıya alabilecek veya iptal edebilecek.

Suç duyurusu: Suç teşkil eden fiiller için Cumhuriyet başsavcılıklarına bildiri yapılacak.

---

Terör ve Mahremiyet Sorumluluğu

Taslak, drone operatörlerine önemli hukuki sorumluluklar yüklüyor:

İşletici ve pilot, İHA'nın terör faaliyetlerinde veya yasa dışı amaçlarla kullanılmasını önlemek için gerekli tedbirleri almakla yükümlü.

Mahremiyet ihlali oluşturan durumlarda Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanacak.

Bu madde özellikle komşu mülklere ya da insanlara yönelik görüntü kaydı konusunda önemli: Kamera barındıran her drone için dikkatli olunması gerekiyor.

---

Mevcut Pilot Belgeleriniz Ne Olacak?

Taslak bu konuda henüz kesin geçiş hükümleri belirtmiyor. Düzenleme Resmi Gazete'de yayımlanıp yürürlüğe girdiğinde SHGM'nin geçiş takvimini de açıklaması bekleniyor. Mevcut İHA-1 sertifikası sahiplerinin yeni sistemde tanınması muhtemel görünüyor; ancak kesin bilgi için resmi duyuruyu takip etmek gerekiyor.

---

Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?

"İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı" taslağı 31 Mayıs 2026'da kamuoyunun görüşüne açıldı. Son düzenlemeler yapıldıktan sonra Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek. Kesin tarih henüz açıklanmadı.

---

Drone Pilotu Olarak Şu An Ne Yapmalısınız?

SHGM'nin resmi kanallarını takip edin: shgm.gov.tr ve iha.shgm.gov.tr — taslağın son hali ve yürürlük tarihi buradan duyurulacak.

Kaydınız yoksa yapın: 500 gram üzeri dronelarda zaten zorunlu; yeni düzenlemede kameralı tüm dronelar kapsama giriyor.

Kategori analizinizi yapın: Ticari kullanım yapıyorsanız hangi kategoride yer alacağınızı şimdiden değerlendirin.

Yabancı operatörseniz planlama yapın: 20 günlük ön başvuru süresini operasyon takvimlerinize ekleyin.

Pilot belgesi almak ya da profesyonel olarak drone kullanmayı öğrenmek istiyorsanız online drone eğitimimize göz atabilirsiniz. SHGM başvuru ve sınav sürecini merak ediyorsanız SHGM İHA pilot kayıt rehberimizi okuyun.

---

Sık Sorulan Sorular

DJI Mini 5 Pro gibi 249 gram altı, kameralı drone'um için kayıt gerekecek mi?

Taslağa göre üzerinde kamera, mikrofon gibi kişisel veri kaydedebilen sensör bulunan her İHA için kayıt zorunlu. Ağırlıktan bağımsız olarak kameralı tüm modeller bu kapsamda değerlendirilebilir. Kesin yorum için son yönetmelik metnini beklemek gerekiyor.

İHATTYS ne zaman aktif olacak?

Sistem kurulacak diye taslakta yer alıyor; ancak aktif olma tarihi yönetmeliğin yürürlük tarihine ve altyapı hazırlıklarına bağlı. Kademeli devreye alma bekleniyor.

Mevcut SHGM İHA kayıt belgem geçerliliğini koruyacak mı?

Geçiş hükümleri henüz kesinleşmedi. Büyük olasılıkla mevcut belgeler belirli bir süre geçerliliğini koruyacak; ancak yeni sisteme geçiş için ek adımlar istenebilir.

Tarım amaçlı drone kullanıyorum, ne değişiyor?

Tarım Bakanlığı ruhsatlı araçlarla meskun mahal dışında tarımsal operasyon yapıyorsanız sadece İHATTYS üzerinden bildirim yeterli olacak — ek operasyonel yetkilendirme aranmayacak. Bu büyük bir kolaylık.